გაკვეთილის გეგმა

             მე-9  კლასი

           თემა--საქართველო   მე  11  საუკუნეში

                        ბრძოლა   საქართველოს  გაერთიანებისათვის:      

დავით კურაპალატი,  იოანე მარუშისძე,  ბაგრატ   III  კურაპალატი.

გაკვეთილის   მიზანი- მოსწავლები  განალიზებენ  თუ  რა  სირთულეები  მოსდევს  ქვეყანაშ შიდა   დაპირისპირებას. დაინახავენ თუ რამდენად     დიდია პიროვნების როლი   ისტორიაში . იმსჯელებენ   საქართველოში  საშინაო   პოლიტიკაზე  თუ  რა ფაქტორები  ახდენენ   გავლენას

გაკვეთილის  მოდელი---პრეზენტაცია

 მისაღწევი    შედეგი-- მოსწავლები     ანალიზებენ   X—XIს.   საქართველოში  

                                         არსებულ  პოლიტიკურ  ურთიიერთობებს.   შიდა პოლიტიკურ                                                      დაპირისპირების    უარყოფით  შედეგებს.   იმსჯელებენ    

                                                  პიროვნების   როლზე .

გაკვეთილის   აქტივობა---პრეზენტაცია

 სლაიდების  ჩვენება   თვალსაჩინოებით.    საქართველოს   პოლიტიკური

  მდგომარეობის   ანალიზი   ქვყნის  გაერთიანებისთვის  არსებული  კონფლიქტების  უკეთ   გააზრება  სქემების  გამოყენებით.     

  რესურსი- დაფა,  ფრრმატები, რუკა ,  ისტორიუი ამონარიდები,  ისტორიული

                         წყარპოებიდან.    სახემძღვანელო.      

გაკვეთილის   მსვლელობა:      X-ს.  70 იან წლებში  წყდებოდა  ქართული  ქვეყნის   ერთ 

                                                       სახელმწიფოდ   გაერთიანება, რომელსეც  დამოკიდებული

                                                      იყო  ქართველი  ერის  ბედი, ქვეყნის  გაერთიანებისათვის   

  რამდენიმე  ფაქტორი  არსებობდა .

  1.საგარეო    ფაქტორი:

მრავალრიცხოვანი   მტრისგან   თავის    დაცვა  ამ პერიოდში ერთმანეთს  ენაცვლებოდნენ   ქვეყნის  გადანაწილებისათის

                                               ბიზანტია  და არაბები.   ამ  პერიოდში  არაბებს  კიდევ                                                       შესწევდა უნარი  მძიმე  დარტყმა  მიეყენებინა   ჩვენი                                                                      ქვევნისათვის.

მეორე   მტერი ბიზანტის   იმპერია  ძლიერდებოდა,რომელიც

დაკარგული გავლენის  აღდგენას   ცდილობდა.  

მეორე  ფაქტორი  ქვეყნის   ეკონომიური    განითარება       მოითხოვდა     ერთიანი    მონარქიის        არსებობას    ამის   გარეშე  ქვეყამა   პოლიტიკურად  ვერ   გაძლიერდებოდა.

მესამე   და  მთავარი  ფაქტორი  საზოგადოების   ყველა   ფენის    ინტერესებში შედიოდა  

    საქართველოს    გაერთიანება.ეს   იყო საქართველოს   გაერთიანების   ხელის შემწყობი   ფაქტორები,  მაგრამ  სამწუხაროდ    ხელისშემშლელი    იყო   არა მარტო  საგარეო  მტერი, არამედ   ქვეყნის შიგნით  მოწინაღმდეგე    ძალები, რომელიც   აფერხებდნენ   ქვეყნის  წინსვლას.

    შიდა დაპირისპირება არამარტო იმ დროინდელი საქართველოსთვის და არამარტო შემდგომი საუკუნეებისთვის იყო დამახასიათბელი არამედ დღესაც ხშირად გამოიკვეთება ხოლმე ჩვენდა სამწუხაროდ. ზუსტად ეს პრობლემა მინდა დავანახო ჩემს მოსწავლეებს. ამ  პრობლემის გამო ქვეყნის გაერთიანება საკმაოდ მძიმედ და ხანგრძლივად მიმდინარეობდა. თითქმის რამდენიმე საუკუნეს გასტანა ბრძოლამ ქვეყნის გაერთიანებისთვის.

     ეს ერთ-ერთი მიზანი იყო დღევანდელი აქტივობის. მეორე მიზანი არის ის,რომ მოსწავლეებს დავანახო პიროვნების როლი ისტორიაში. დღეს გამოვკვეთავ სამ პიროვნებას ბაგრატი- იოამე მარუშის ძე- დავით ტაოიელი,რომელთაც მართლა უდიდესი როლი შეასრულეს საქართველოს ისტორიაში.

      ძალიან მოკლედ ზოგად მიმოხილვას გავაკეთებ იმ პერიოდის პოლიტიკურ ვითარებაზე IX-X სს რუკის მიხედვით კიდევ ერთხელ გავახსენებ საქართველოს პოლიტიკურ მდგომარეობას, თუ როგორ წარმოიშვა სამეფო-სამთავროები არაბთა ბატონობა პერიოდში.

    ქვეყანა რომ გაერთიანებულიყო აუცილებელი იყო ოპტიმალური გეგმის შემუშავება არსებული შესაძლებლობების ფარგლებში. ასეთი ოპტიმალური გეგმა ქართლის ერისთავმა,დიდებულმა აზნაურმა,რომელიც წარმოშობით აფხაზთა სამეფოდან იყო,იოანე მარუშისძემ შეიმუშავა. ის იყო აფხაზთა მეფის დემეტრეს მიერ დანიშნული შიდა ქართლის ერისთავად.

    იოანე მარუშისძემ სწორი გათვლა გააკეთა,როდესაც მან მიმართა იმდროინდელი საქართველოს ქართული სახელმწიფოს ყველაზე ძლიერ მმართველს,არამარტო საქართველოში,არამედ ბიზანტიაშიც ცნობილ და პატივცემულ მოღვაწეს, დავით III დიდ კურაპალატს.

      რატომ არ მიმართა აფხაზთა მეფეს თეოდოუს ან ტაო კლარჯეთის მეფეს გურგენს? იოანე მარუშიძემ კარგად განსაზღვრა ძალა,რომელსაც შეეძლო ქვეყნის ისტორიისთვის მნიშვნელოვანი საქმის რეალურად სისრულეში მოყვანა დავითი იყო.

             საინტერესოა ვისი კანდიდატურა შესთავაზა მას.

      ბაგრატ III სამი ტახტის მემკვიდრე.......

ჩანს იოანე მარუშისძეს ისიც გაუთვალისწინებია რომ დავით ტაოიელი უშვილო იყო, შვილად და მემკვიდრედ ბაგრატი გაეზარდა თავის ნათესავი. ტაო გურგენს ეკუთვნოდა ბაგრატოს მამას იმერეთი კი დავითს. იოანე მარუშისძეს ისიც კარგად ჰქონდა წარმოდგენელი,რამდენად საუბედურო იქნებოდა საქართველოში უსინათლო და უძლური კაცის მეფობა. იგულისხმება აფხაზთა მეფე თეოდოსი. რაც შეეხება დავით ტაოიელს,არც ხელისუფლების მოყვარეობა და არც პატივმოყვარეობა აკლდა, მაგრამ საკუთარ ინტერესებზე მაღლა ქვეყნის ინტერესები დააყენა ის რეალური პოლიტიკოსი იყო. მას კარგად ჰქონდა გაცნობიერებული ტახტის კანონიერი მემკვიდრის მნიშვნელობა. მას შეიძლება ამ პრინციპის პრეტენზია ჰქონოდა „ქართველთა სამეფო შიდა ქართლში,მაგრამ არავითარი უფლება არ ჰქონდა დასავლეთ საქართველოზე. ამ პერიოდში ისიც გასათვალისწინებელია,რომ საკითხი იდგა აფხაზთა მეფის ტახტის დაკავებაზე,რომელიც უსინათლო თეოდოუსის სასიკეთოდ გადაწყდა.

          ბაგრატ III   უფლის  ციხეში აკურთხეს  მეფედ  თუმცა  არასულწლოვანი  იყო.

       იოანე  მარუშისძე,დავით კურაპალატი და ამ აქტის ინიციატორებს კარგად ჰქონდა გაცნობიერებული ამ მოვლენის დიდი ისტორიული მნიშვნელობა,თევდოსის გარდაცვალების შემდეგ ბაგრატი უმტკივნეულოდ მიიღო დასავლეთის საქართველოს სამეფოს ტახტი.უმტკივნეულოდ გართულების გარეშე ეს აშკარად ჩანდა უფლისციხეში წარმოთქმული სიტყვიდან სადაც მან განაცხადა ბაგრატო არის აფხაზთა მკვიდრი ესე იგი მემკვიდრე,მაგრამ ეს თეოდიუსის გარდაცვალების შემდეგ იყი გათვალისწინებული.ის რომ ეს დავითის თანხმობით და მხარდაჭერის გარეშე არ განხორციელდებოდა რაც იმის დასტურია რომ საქართველოს გაერთიანება დავით ტაოიელის ძალით იყო მიღწეული. საქმე ისე აღარ იყო როგორც იოანე მარუშისძეს და მის მომხრეებს წარმოედგინათ. წინააღმდეგობებმა მალევე იჩინა თავი.

         ბაგრატის აფხაზეთში გამეფდა და გაჩნდა წინააღმდეგობა ქართლის დიდებულმა აზნაურმა შეკრეს პირი კახეთის მთავრებთან და შეიპყრეს გურგენი და ძე მისი ბაგრატი,დედოფალი გურანდუხტიც.

   აქაც დავით ტაოიელის ჩარევით მოგვარდა საქმე......

      ბაგრატ III ერთიანი საქართველოს პირველი მეფე, რეალურად ქვეყნის გაერთიანების საფუძვლის ჩამყრელი იყო. მან გაამართლა იოანე მარუშისძე და მისი მომხრეების არჩევანი,რომლებმაც მისი კანდიდატურა წამოაყენა . ღირსეულად გაართვა თავი რთულ და საპასუხისმგებლო მისიას,მან ყველა გზა და საშუალებები გამოიყენა მიზნის მისაღწევად.

              

          მე-8 კლასი 

გავეთილი:             მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შედეგები

გაკვეთილის მიზანი:	ü  მოსწავლე ადარდს სხვადასხვა ეპოქების ომებისბა და მათ შედეგებს ü  ადარებს  სხვადასხვა  სახელმწიფოების ბრძოლის  მეთოდებს და მათ  დამოკიდებულლებას მონაწინააღმდეგეების  მიმართ ü  მსჯელობს  მსოფლიოში საომარი მოქმედების დროსკანონებისა და ნორმების დაცვია აუცილებლობაზე ü  აანალიზებს  ომის შედეგად გამოწვეულ ცვლილებებს  პუკაზე ü  აანალიზებს ტექნიკური  საშუალებით  გამოწვეულ კატასტროფებს ü  განასხვავებს  მიგრაციის ტიპებს და აჯგუფებს მიგრაციის  მისეზებსა  და შედეგებს
განსავითარბელი უნარები:	ü  კითხვა-პასუხის ü  ერთმანთის  მოსმენისა და  სხვისი ლოგიკური  დასკვნების   გაკეთების ü  მოსაზრების  შეჯერებისა  და ლოგიკური  დასკვნების გაკეთების ü  კრიტიკული  აზროვნების ü  არგუმენტირრებული  მსჯელობს ü  დისკუსიის
რესურსები:	ü  სახემძღვანელო ü  რუკა ü  დაფა. ü  რვეული
მთავარი კითხვა: საკვანძო   სიტყვები:	ü  როგორი  იყო  მეორე  მსოფლიო  ომის  შედეგები? ü  იძულებითი  მიგრაცია
გაკვეთილის მსვლელობა	ü  მასწავლებელი  გაკვეთილს  იწყებს გ. ი. მეთოდით და მოსწავლებს სთხოვს, გაიხსენენონ უკვე ნასწავლი ომები და მათი  შედეგები
	ü  შემდეგ  მასწავლებელი  მოსწავლეებს სთხოვს გაეცნონ სახემძღვანელოში მოცემულ ტექსტს  და რვეულში  გააკეთონ  ჩანაწერები „სტრატეგია  3-2-1“ მეთოდის  გამოყენებით 3 რამ, რამაც  დამაინტერესა
	2 რამ,  რაზეც მეტი მინდა  ვიცოდე
	1რამ,  რაზეც  ვიმსჯელბდი
	ü  ამის  შემდეგ ხდება  შესრულებული სამუშაოს პრეზენტაცია  და მასწავლებელი სთავაზობს მოსწავლეებს ü  დისკუსიას თემაზე:   „მეორე მსოფლიო  ომის  შედეგები“ ü  ინფორმაციის  ორგანიზება ü  შეფასება
სავარაუდო კითხვები  დისკუსიისთვის	1რამ  განაპირობა  ომის ასეთი  მასშტაბურობა? 2კონკრეტულად, რომელი  სფეროები  დაზარალდა ყველაზე მეტად  ომის დროს? როგორ   ფიქრობთ,  რატომ?  3რა შედგი  მრუტანა  ომმა  მშვიდობიან  მოსახლეობას? 4 შეაფასეთ  ტექნიკური  მიღწევები და საშვალებით  გ გამოწვეული  მსხვერპლი

დავალებებების სავარაუდო  პასუხები:

დავალება  1 .ა)ორივე წყარო იძლევა ინფორმაგიას, თუ  ომის  შედეგად  რა                                                                                  მდგომარეობაში ჩავარდა  მშვიდობიანი  მოსახლეობა.  წქ

                        ბ) მიგრაციის მიზეზები  გამოწვეული იყო სიკვდილის  შიშით, უმუშევრობით,  

                    უმუშევრობით, უსახკარობით.

         გ) პირადი ცხოვრების  ხელშეუხხებლობა,  საკმარისი  კვების უფლება, ცხოვრების ირსეული დონის  უფლება,  ბინის  უფლება.

 1. ლტოლვიები   კა რგავენ ნორმალური  ცხოვრების  პირობებს,ბინას       

სამსახურს.

2 .   ქვეყანა,რომლის მოქალაქეებიც ისინი  იყვნენ, კარგავს  მოსახლეობას.   3.ერთის მხრივ, ქვეყანაში სადაც ისინი დასახლდნენ  იზრდება სოციალური და    სხვა

პრობლემები; მეორე,  მიგრანტებს თან მიაქვთ  თავიათი ცოდნა  გამოცდილება,

რომელსაც ამ ქვეყანას ახმარენ.

3. მიდიან   ომის გამო, შეიძლება მიგრაცია ნებაყოფლობითაც იყოს მაგალითად, როდესაგ ადამიანს უკეთესად  ცხოვრება  სურთ.

დავალება 2.   მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტით დასახული მიზნები  სტალინმა

აისრულა, რადგან საბჭოღა კავშირმა  აღმოსავლეთ ევროპაზე  კონტროლი  დიდი  ხნით დამყარა.